Kabızlığın toplumumuzda %12-15 sıklıkta görülür. Hastada şişlik, ağrı, huzursuzluk ve kusma yakınmaları ortaya çıkıncaya kadar hekime başvurulmaz. Aslında ishal gibi kabızlık da sindirim sisteminin tedavi edilmesi gereken bir sorunudur. İster erişkin ister çocuk hasta olsun sosyal hayata uyumu çok zorlaştıran bir durumdur.
Kabızlığın tek bir tarifi olmadığından tanımı bulgular üzerinden yapılmaya çalışılmıştır. Haftalık kaka yapma sayısı, dışkılama sırasında acıma, ağrı, kanama, kaka yamayı erteleme, gaita çapının dışkılamayı zorlayacak geniş veya küçük tane tane olması, kaka kaçırma, defekasyon ile birlikte kanama, tuvaletin tıkanmasına yol açacak nitelikte kaka yapma gibi kriterler kabızlık tanımlamasında kullanılmaktadır. Sayılan şikayetlerin en az 2 tanesinin, 1 aydan fazla devam etmesi kabızlık olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle bir diğer önemli nokta da hastanın yakınmasının kabızlık olup olmadığıdır.
Tanımlamasında olduğu gibi kabızlığın tedavisinde de zorluklar vardır. İlk sırada ise kabızlık yakınması ile başvuran olgunun yaşı olduğu unutulmamalıdır. Yakınmanın süresi, eşlik eden bulgular prenatal dönemden başlanarak ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmelidir. Kabızlığa neden olabilecek nedenler hipotiroidi gibi endokrin nedenler, elektrolit dengesizlikleri, bağırsak hastalıkları, ilaçların yan etkisi, cerrahi hastalıklar (anüsü yerinde olmayan veya kapalı doğan olgular, Hirschsprung hastalığı) olabilir.
Dışkılama veya kaka kaçırma anal bölge kas kompleksinin bağırsak hareketleri ile organize çalışması ile mümkün olabilmektedir. Uyumsuz çalışma kabızlık, kaka kaçırma ile sonuçlanabilir. Hatta işeme sorunları da birlikte görülebilir. Tüm incelemelere rağmen altta yatan bir neden bulunamayan olgularda fonksiyonel kabızlık sonucuna varılabilir ki tedavide bizleri en çok zorlayan gruptur.
Tedavi:
- Tanısında yaşanan zorluklar tedavisinde de yaşanmaktadır. Altta yatan bir neden tespit edilebilir ise nedene yönelik tedavi uygulanır. Asıl sorun altta yatan neden tespit edilemeyen ve kabızlık yakınması olan kabızlık grubu oluşturmaktadır. Bu grup hasta için de yaşa göre ilaç tedavileri, bağırsağın tamamen boşaltılması (zaman zaman anestezi altında mekanik olarak veya ilaçlar ile boşaltılması), davranış ve beslenme düzenlemeleri ile birlikte yakın takiple başarılı olmak mümkündür.